Τρίτη, 4 Ιουνίου 2013

Προσοχή! Άλλο Ενήμεροι Δανειολήπτες και άλλο Υπερχρεωμένα Νοικοκυριά (παρ' όλο που αμφότερα ρυθμίζονται με το ίδιο νομοσχέδιο)

Από το πρωί πολλοί ρωτάτε για τις νέες επικείμενες ρυθμίσεις όσον αφορούν τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά. 

Οι περισσότεροι αναφέρεστε σε συγκεκριμένες εκπομπές που είδατε ή ακούσατε, και έχετε αγχωθεί υπέρμετρα.

Τα γράφω λοιπόν μία και καλή για να μείνουν. Στείλτε τα στους ενδιαφερόμενους, έτσι ώστε να ενημερωθούν. 

ΠΡΟΣΟΧΗ στα ΜΜΕ!
ΜΗΝ ΑΚΟΥΤΕ Ό,ΤΙ ΣΑΣ ΛΕΝΕ

Κάποιες φορές φταίνε τα ΜΜΕ και κάποιες φορές φταίει ο ακροατής/τηλεθεατής που ορισμένα πράγματα δε γίνονται κατανοητά.

Η ενημέρωση καλό είναι να γίνεται υπεύθυνα και με ψυχραιμία. Ας αποσαφηνίσουμε λοιπόν μερικά πράγματα.

Το νέο νομοσχέδιο περιέχει δύο κατηγορίες ρυθμίσεων:

1)  Η πρώτη κατηγορία (Κεφάλαιο Β΄, άρ. 11-20 του ν/σ) επιφέρει τροποποιήσεις τροποποιήσεις επί των ρυθμίσεων του γνωστού ν. 3869/2010 ("Νόμου Κατσέλη"). Μία πρώτη αποτίμηση αυτών των ρυθμίσεων δείτε εδώΟι τροποποιήσεις αυτές βρίσκονται ως επί το πλείστον στη σωστή κατεύθυνση και αλλάζουν αρκετά πράγματα (κυρίως στην προδικασία) που αφορούν όμως το δικηγόρο σας και όχι εσάςΣτην ουσία του πράγματος, δεν αλλάζει τίποτα σημαντικό, ακριβώς όπως είχαμε πει. Αν μάλιστα έχετε ακολουθήσει τα βήματα που περιγράφονται στο άρθρο «Τί να κάνεις ΠΡΙΝ πας στο δικηγόρο για το Νόμο Κατσέλη», δε χρειάζεται καν ενημέρωση (εκτός από την αναμονή 10 ημερών αντί των 5 εργασίμων που ίσχυε μέχρι σήμερα για τη χορήγηση αναλυτικής κατάστασης οφειλών από τις τράπεζες), αφού το πνεύμα προετοιμασίας για την κατάθεση αίτησης είχε πάντα σαν φιλοσοφία την κατά το δυνατό πληρότητα του φακέλου κατά την ημέρα κατάθεσης της αίτησης.

2)  Η δεύτερη κατηγορία ρυθμίσεων ουδεμία σχέση έχει με τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (Κεφάλαιο Α΄, άρ. 1-10 του ν/σ). Πρόκειται περί ρυθμίσεως, η οποία αφορά τους ενήμερους δανειολήπτες (εκείνους δηλαδή που συνεχίζουν να πληρώνουν και να εξυπηρετούν κανονικά τα δάνειά τους).

Αυτή η δεύτερη κατηγορία ρυθμίσεων είναι εξαιρετικά προβληματική, για κάμποσους λόγους. Ας τους δούμε υπό μορφή ερωταπαντήσεων.

1.  Για ποιο λόγο κάποιος που συνεχίζει να πληρώνει κανονικά να πρέπει να έχει δικαίωμα από το νόμο να υπαχθεί σε ρύθμιση; 

Καλή ερώτηση.

Ίσως η πιθανότερη απάντηση να είναι ότι με τόσα «κουρέματα» που γίνονται στους ληξιπρόθεσμους, είναι ‘άδικο’ να μην υπάρχει ρύθμιση και για τους ενήμερους.

Παρά το γεγονός ότι μία τέτοια θεώρηση αγνοεί μαζικά τόσο τις ιδιορρυθμίες του ν. 3869/2010 αλλά και της έννομης τάξης γενικότερα, και παρά το ότι είναι εν πολλοίς «μπακαλίστικη», δυστυχώς φαίνεται να υποστηρίζεται από την αιτιολογική:

«Η παρούσα νομοθετική ρύθμιση κρίνεται αναγκαία, προκειμένου να προστατευθούν αυτές οι κατηγορίες δανειοληπτών που δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν, αλλά παρόλ’ αυτά [sic] προσπαθούν να παραμείνουν συνεπείς.»

Σε άλλο σημείο της αιτιολογικής, γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρος ο λόγος που προκαλούνται ερωτηματικά:

«Το παρόν νομοσχέδιο αποτελεί καινοτόμα και ρηξικέλευθη ρύθμιση και θεσπίζεται πρώτη φορά παγκοσμίως»

Φανερό, έχω να πω.

2.  Τί διαφορές έχει η ρύθμιση για τους ενήμερους δανειολήπτες με το ν. 3869/2010;

Αρκετές.

Πρώτα-πρώτα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι δε μιλάμε ούτε για δικαστική ρύθμιση, ούτε για δικαστική διαδικασία, ούτε καν για διαμεσολάβηση.

Πρόκειται για την πρώτη ευθεία επέμβαση του Έλληνα νομοθέτη σε «καταρτισθείσες ιδιωτικές συμβάσεις», περιορίζοντας έτσι την ελευθερία των συμβάσεων κατ’ άρ. 361 ΑΚ.

Αυτό δε συμβαίνει στο ν. 3869/2010. Ο νόμος Κατσέλη είναι προσωποπαγής και προσπαθεί να δώσει μία δεύτερη ευκαιρία υπό προϋποθέσεις. Αν οι τελευταίες δεν τηρηθούν, έχουμε αναβίωση των συμβάσεων (και μαζί των χρεών τους μαζί με τους αναλογούντες τόκους).

Δεύτερον, πρόκειται για ΔΑΝΕΙΑ που έχουν συναφθεί το αργότερο μέχρι τις 30-6-2010, έστω και αν υπάρχουν μεταγενέστερες τροποποιήσεις

Τρίτον, οι προϋποθέσεις για τους ενήμερους δανειολήπτες είναι αυστηρότερες (καλά διαβάσατε – κι άλλη παγκόσμια πρώτη) από αυτές των ληξιπρόθεσμων.

Ειδικότερα απαιτείται σωρρευτικά (προϋποθέσεις περιουσιακής κατάστασης οφειλέτη):
-      Ύπαρξη προσημείωσης ή υποθήκης και (μάλιστα όχι γενικώς σε ακίνητο, αλλά) στην κύρια κατοικία του οφειλέτη, η οποία μάλιστα να έχει δηλωθεί στην τελευταία φορολογική δήλωση (μιλάμε δηλαδή για ΕΝΥΠΟΘΗΚΑ ΔΑΝΕΙΑ)
-      Αντικειμενική αξία κύριας κατοικίας μέχρι 180.000 € (ή 200.000 € για τρίτεκνους και άνω)
-      Σύνολο καταθέσεων και κινητών αξιών κάτω από 10.000 € ή 15.000 € για τρίτεκνους και άνω
-      Σύνολο ανεξόφλητου δανείου κάτω από 150.000 € (για όλους)

Τέλος οι προϋποθέσεις εισοδηματικής κατάστασης οφειλέτη, που πρέπει επίσης να συντρέχουν σωρρευτικά είναι:

-      Ο οφειλέτης πρέπει να ανήκει σε μία από τις τρεις κατηγορίες: (α) άνεργος (β) μισθωτός (γ) να υπάγεται στις διατάξεις του άρ. 1 παρ. 2 ν. 4010/2013 ΦΕΚ Α΄17 («εισόδημα από μισθούς, συντάξεις και μισθούς με έκδοση τιμολογίου ή απόδειξης για παροχή υπηρεσιών»)
-      Ετήσιο εισόδημα 15.000 €/χρόνο για ατομική φορολογική δήλωση και 25.000 € για κοινή
-      Μείωση εισοδήματος τουλάχιστον 20% σε σχέση με το 2009
-      Για περισσότερους συνοφειλέτες, οι προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν στο πρόσωπο του καθενός χωριστά.

Τέταρτον, τα δικαιολογητικά υποβάλλονται πλέον στο δανειστή υποχρεωτικά (άρθρο 3 του ν/σ), και όχι σε κάποιο δικαστήριο ή διαμεσολαβητή.

Αυτό το τελευταίο προκαλεί πλείστα όσα προβλήματα βέβαια, ειδικά στην περίπτωση που ο οφειλέτης ή κάποιο μέλος της οικογένειάς του επικαλούνται σοβαρά θέματα υγείας. Γιατί θα πρέπει ο δανειστής να λαμβάνει γνώση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων του οφειλέτη, μόνο και μόνο για να ασκήσει ο τελευταίος ένα (παγκοσμίως πρωτότυπο βέβαια) δικαίωμά του;

3.  Τί προσφέρει η ρύθμιση στους ενήμερους δανειολήπτες;

Άλλη μία καλή ερώτηση.

Στο σχετικό άρθρο (5) προβλέπεται περίοδος χάριτος 48 μηνών, ανώτατη δόση 30% εισοδήματος και άλλες ευνοϊκές ρυθμίσεις για τους οικονομικά ασθενέστερους.

Το μόνο πρόβλημα, είναι ότι πλέον οι τράπεζες προσφέρουν πολλά περισσότερα από αυτά στους δανειολήπτες κατά τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, και αναρωτιέται κανείς γιατί να συμβιβαστεί με λιγότερα, τη στιγμή που τίθενται θέματα επιβίωσης.

Δεν τίθεται καν θέμα για το πόσο ευνοϊκότερες μπορεί να ειναι οι ρυθμίσεις μέσω της δικαστικής οδού του ν. 3869/2010, βέβαια...

Το μοναδικό σημείο που το πρόγραμμα διευκόλυνσης παρέχει κάποιο προτέρημα είναι η μη εγγραφή του (ενήμερου) οφειλέτη στον Τειρεσία.
Αυτό φυσικά ενδιαφέρει ίσως μόνο όσους σκεπτόντουσαν να ξαναπάρουν δάνειο, οι οποίοι με την εγγραφή τους στον Τειρεσία, θα έχαναν κάθε τέτοια δυνατότητα.
Βέβαια, εδώ που τα λέμε, κάτι τέτοιο νομοτεχνικά θα ήταν ευκταίο. Γιατί να μη μπορούν οι τράπεζες να γνωρίζουν (μέσω του Τειρεσία) ποιοι άνθρωποι έχουν ήδη κάνει τέτοιου τύπου ρυθμίσεις, ώστε να μην τους δώσουν περισσότερα δάνεια και να μην τους σπρώξουν ένα ακόμα βήμα προς την οικονομική καταστροφή;
Μυστήριαι αι βουλαί του Νομοθέτη...

4.  Μπορεί ένας ενήμερος δανειολήπτης να υπαχθεί στα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (ν. 3869/2010) σύμφωνα με το νομοσχέδιο;

Η απάντηση εδώ είναι αυτό που λέμε «όλα τα λεφτά».
Το ίδιο το ν/σ, στο άρθρο 9 παρ. 2 ορίζει τα εξής ακατάληπτα:
«Κατάθεση αίτησης κατά τις διατάξεις του 3869/2010 καταργεί αυτοδίκαια το παρεχόμενο πρόγραμμα διευκόλυνσης»
Όμορφο;
Το κάνω λιανά για να καταλάβει ο αναγνώστης.
Έχουμε τα εξής δεδομένα:
1)  Ο νόμος Κατσέλη δίνει περισσότερα στους ληξιπρόθεσμους
2)  Ο νόμος Κατέλη έχει χαλαρότερες προϋποθέσεις

Στα παραπάνω, προσθέτω κάτι ακόμα:

 Η διαφορά μεταξύ μίας ληξιπρόθεσμης και μίας ενήμερης οφειλής, μπορεί να εναπόκειται καθαρά στη βούληση του οφειλέτη. Με πιο απλά λόγια, αν δε συμφέρει κάποιον να μπει σε πρόγραμμα διευκόλυνσης, μπορεί πολύ απλά να περιμένει ένα μήνα, να μην πληρώσει τη δόση του και να αρχίσει τη διαδικασία του ν. 3869/2010.

Μάλλον όμως αυτά είναι υψηλά νοήματα για το νομοθέτη...


ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Ν/Σ ΓΙΑ ΕΝΗΜΕΡΟΥΣ ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ


Όλα τα παραπάνω στέλνουν ένα ωραιότατο μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση για το πόσο πτωχευμένες είναι οι τράπεζες του ελληνικού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.

Προσπερνώντας αυτό, και από νομοτεχνικής πλευράς τώρα, τα δύο κεφάλαια του ν/σ είναι σα να έχουν γραφτεί από δύο εντελώς διαφορετικούς νομοθέτες.

Αυτός του κεφαλαίου που αναφέρεται στους ενήμερους δανειολήπτες, είναι ο συνηθισμένος Έλληνας νομοθέτης. Ακατάληπτος, ακατάσχετος, ακατανόητος, γραφικός.

Αυτός που ασχολήθηκε πάλι με το ν. 3869/2010 φαίνεται να έχει επαφή με την πραγματικότητα και την πράξη του νόμου.

Είναι ένας νομοθέτης με τον οποίο μπορείς να συμφωνήσεις ή να διαφωνήσεις με λογικά επιχειρήματα, και ο οποίος με δύο-τρεις πινελιές στο ν/σ (πχ στο άρ. 5 παρ. 2, το οποίο δεν καθιστά σαφές αν υπάρχει καινούργια δικάσιμος «επικύρωσης», ούτε και φαίνεται να έχει γεύση από την πράξη του νόμου στο ΕιρΑθ), θα επιφέρει μερικές χρήσιμες αλλαγές στο νόμο (η ενίσχυση της συλλογικής ρύθμισης χρεών είναι σίγουρα μία από αυτές).

Προσβλέπουμε στην ψήφιση του ν/σ ως προς το Β΄Κεφάλαιο, λοιπόν, ενώ το Α΄Κεφάλαιο αναμένεται να μας διασκεδάσει ποικιλοτρόπως, εντός και εκτός δικαστηρίων.

Στους αναγνώστες αυτού του blawg, η δική μου συμβουλή είναι, σε περίπτωση που ψηφιστεί το ν/σ ως νόμος του Κράτους και σκεφτείτε να κάνετε χρήση ενός «προγράμματος διευκόλυνσης», καλύτερα να σκεφτείτε και δεύτερη φορά. 


Κάθε νέα ανάρτηση στο email σας