Κυριακή, 30 Ιουνίου 2013

ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ & ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ: ΜΑΡΞ, ΡΕΜΠΩ & ΕΡΤ

η αιώνια διαμάχη των πραγμάτων με την κυρίαρχη σκέψη

Για ανάγνωση του παρακάτω άρθρου να τεθεί υπόψη ότι οι παρακάτω όροι χρησιμοποιούνται γύρω από το δίπολο διαλεκτικός υλισμός - ιδεαλισμός : 
υλισμός – ιδεαλισμός, 
Διαφωτισμός - μεταμοντερνισμός, 
αντικειμενικότητα - υποκειμενικότητα, 
πράγματα – σκέψη.
ύλη – πνεύμα. 

Η πρώτη στήλη περιέχει όρους που βρίσκονται στο ίδιο στρατόπεδο, αντίθετα με την δεύτερη στήλη που βρίσκονται στο αντίθετο στρατόπεδο. 

Μία από τις πολλές συζητήσεις που άνοιξαν με τον αγώνα της ΕΡΤ έθιξε το ζήτημα αν υπάρχει αντικειμενικότητα ή όλα είναι υποκειμενικά.

Πολλοί σκεφτήκαμε ότι τώρα έχουμε ένα μέσο στα χέρια μας με τεράστια απήχηση και άρα δύναμη. Αυτό συμβαίνει γιατί η τηλεόραση υπάρχει σε κάθε σπίτι και όσα λέγονται και προβάλλονται μπορούν να ληφθούν από όλους ή από την συντριπτική πλειοψηφία. Τι έγινε όμως ; οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ είχαν την ευκαιρία να πουν τα πάντα, να δώσουν το μικρόφωνο στους βουβούς και αθέατους ανθρώπους και να ακουστούν όλα αυτά που έχουν φιμωθεί ή κουκουλωθεί. Και όμως ειπώθηκαν πολύ λίγα πράγματα. Αυτό χαρακτηρίστηκε ευρέως ως αυτοαναφορικότητα της ΕΡΤ. Η δικαιολογία ήταν, ότι πρέπει να τηρηθεί η δημοσιογραφική δεοντολογία. Τηρήθηκε όμως ποτέ η δημοσιογραφική δεοντολογία; Φυσικά και όχι. Οι εργαζόμενοι της ΕΡΤ απέδειξαν αυτό που ειπώθηκε σε μια ραδιοφωνική εκπομπή παραγωγής ΙNFOWAR: η αναρρίχηση των δημοσιογράφων στην επαγγελματική πυραμίδα απαιτεί από τον ενδιαφερόμενο να υιοθετεί και να πιστεύει τις θέσεις και την κοσμοθεωρία της άρχουσας τάξης. Δεν χρειάζεται προσόντα ούτε να προσποιείται ότι λέει αλήθεια. Αυτά που λέει πρέπει να τα πιστεύει και να καταδεικνύουν την κοσμοθεωρία του.
Στις οθόνες των κρατικών καναλιών εδώ και 300 ώρες περίπου η ροή είναι η ίδια, όπως παλιότερα. Απλά ακούγονται κάποια ελάχιστα διαφορετικά πράγματα και έχουν εξαφανιστεί οι πιο ξεφωνημένοι εγκάθετοι «δημοσιογράφοι» του σάπιου οικονομικού κατεστημένου. Τα αναγνωρισμένα παγκοσμίως σίριαλ αντικαταστάθηκαν από μπάντες.

Στις μέρες που ζούμε υπάρχουν πολλά πράγματα, τα οποία είτε χαντακώθηκαν είτε κρύφθηκαν επιμελώς πίσω από άλλες ειδήσεις. Αν είχαν τη δημοσιότητα που έπρεπε, οι πεποιθήσεις μας ίσως να ήταν αλλιώς (για αυτό επηρεάζουν τα πράγματα την σκέψη σύμφωνα με τον υλισμό). Τα ΜΜΕ είναι η τέταρτη εξουσία, διότι ελέγχει τις άλλες εξουσίες (δικαστήρια, βουλή, κυβέρνηση – διοίκηση) διαμορφώνοντας την κοινή γνώμη σχετικά με τα πεπραγμένα των άλλων εξουσιών. Παράδειγμα : η Eurobank (και μετέπειτα η ΕΘΝΙΚΗ και τώρα το Δημόσιο λόγω ανακεφαλαιοποίησης) είναι μέτοχος της αλλαντοβιομηχανίας «ΝΙΚΑΣ», που εμπλέκεται στο διατροφικό σκάνδαλο με το αλογίσιο κρέας σε διάφορα σκευάσματα. Τα δικαστήρια και η διοίκηση ουδέποτε απέδωσαν ευθύνες και τα ΜΜΕ ουδέποτε έλεγξαν τις άλλες εξουσίες λειτουργίες αν έδρασαν όπως έπρεπε. Το κοινοβούλιο φυσικά και κοιμάται… 

Χωρίς καμιά υποκειμενική επιρροή τα ΜΜΕ θα μπορούσαν απλά να ανακοινώσουν τα πράγματα, δηλαδή την ανάμιξη των κερδοσκόπων του χρηματοπιστωτικού τομέα και στο διατροφικό σκάνδαλο. Αλλά δεν το έκαναν. 

Η απλή ανακοίνωση των μετόχων της αλλαντοβιομηχανίας χωρίς κανένα σχολιασμό αποτελεί αντικειμενική ενημέρωση. Η μη ανακοίνωση αποτελεί υποκειμενικότητα και συμβαδίζει με όλα όσα είπαμε παραπάνω για τους αγωνιζόμενους δημοσιογράφους της ΕΡΤ που ψάχνουν να βρουν τον εαυτό τους γιατί δεν θέλουν να βρουν τίποτα άλλο.

Σχετικά με την υποκειμενικότητα και αντικειμενικότητα έχουν ασχοληθεί και διανοούμενοι με παγκόσμια απήχηση από τον 19ο αιώνα.

Ο Γάλλος ποιητής Αρθούρ Ρεμπώ έγραψε τον στοίχο «Εγώ είναι άλλος» εννοώντας φυσικά ότι είναι πολύ δύσκολο να έχει κανείς δική του γνώμη. Ποιανού γνώμη έχει ή πρέπει να έχει η κοινή γνώμη; Τι μαθαίνουμε και τι αναπαράγουμε ως δική μας άποψη; Τι κοσμοθεωρία πρέπει να έχει κανείς για να αναρριχηθεί; Με βάση αυτό θα διαφωνήσω με τη ρήση ότι όλα είναι υποκειμενικά και δεν είναι δυνατόν να υπάρχει αντικειμενικότητα. Αντίθετα η υποκειμενικότητα του καθενός από εμάς δεν υπάρχει, διότι αναπαράγουμε τις απόψεις του γνωστού – άγνωστου κατεστημένου.

Η αντικειμενικότητα υπάρχει; Φυσικά και για αυτό ανέπτυξα παραπάνω το παράδειγμα με το διατροφικό σκάνδαλο. 

Εδώ θα θυμηθούμε τον γερμανό φιλόσοφο Καρλ Μαρξ. Ο Καρλ Μαρξ και ο Φρίντριχ Ένγκελς κατέστρωσαν τη θεωρία του ιστορικού – διαλεκτικού υλισμού. Αντίπαλη θεωρία είναι ο ιδεαλισμός. Η διαφορά τους έγκειται στη σχέση του «είναι», δηλαδή της πραγματικότητας με το πνεύμα, δηλαδή τη σκέψη. Οι υλιστές ισχυρίζονται, ότι τα πράγματα επηρεάζουν την σκέψη. Η φυσική πραγματικότητα δεν μπορεί να αλλάξει από την σκέψη, αλλά από τους δικούς τους κανόνες. Οι ιδεαλιστές ισχυρίζονται, ότι η σκέψη επηρεάζει τα πράγματα. Από το παραπάνω παράδειγμα: Αν το διατροφικό σκάνδαλο είχε δημοσιότητα (βλέπαμε τα πράγματα), οι πεποιθήσεις μας ίσως να ήταν διαφορετικές (για αυτό επηρεάζουν τα πράγματα την σκέψη σύμφωνα με τον υλισμό). Η αμείλικτη – άδικη πραγματικότητα (να τρώμε άλογο, ενώ πληρώνουμε μοσχαρίσιο) δεν χρειάζεται τη σκέψη μας για να διαπιστωθεί (υλισμός). Αν κρύψουμε το σκάνδαλο, δηλαδή τα πράγματα, πάλι θα επηρεαστεί η σκέψη μας. Στη δεύτερη όμως περίπτωση έχουμε μια παρεμβολή από μια υποκειμενικότητα – δηλαδή σκέψη, που κρύβει τα πράγματα για να επηρεάσει την σκέψη μας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το σκάνδαλο (τα πράγματα) δεν υπάρχει. 

Έτσι αν συνδυάσουμε αυτά τα δύο (Ρεμπώ και Μαρξ-Ένγκελς) θα καταλάβουμε, ότι μια κυρίαρχη άποψη – υποκειμενικότητα θέλει να κατασκευάσει την κατάσταση που ζούμε διαστρεβλώνοντας την σκέψη μας για αυτήν. 

Αυτό που έχει σημασία είναι να καταδειχθεί η κατάσταση εκμετάλλευσης, δηλαδή οι σχέσεις εκμεταλλευτή – εκμεταλλευόμενου, αφηρημένα και φιλοσοφικά να καταδειχθούν «τα πράγματα». Αυτό έτσι και αλλιώς δεν το αντέχει ο άνθρωπος από τη φύση του. Για αυτό άλλωστε υπάρχουν οι κατασταλτικοί μηχανισμοί του κράτους. Ο άνθρωπος, όπως κάθε πλάσμα της φύσης, πρέπει να εξυπηρετεί τις ανάγκες του, διατροφή, ένδυση, στέγη, επικοινωνία, μεταφορές κτλ. . Όταν η οικονομική εξουσία βάζει φραγμούς σε αυτές τις ανάγκες η αντίδραση των εξουσιαζόμενων είναι αναπόφευκτη. Η απάντηση των εκμεταλλευτών είναι η βία. Οι διαλεκτικοί – οι κομμουνιστές – οι αναρχικοί δεν έχουν ως σκοπό να παρουσιάσουν μια ουτοπία για τη λύση αυτών των προβλημάτων. Αντίθετα επιδιώκουν να καταδείξουν την πραγματικότητα που έχει θάψει η μεταμοντέρνα, καπιταλιστική και φασιστική υποκειμενικότητα (ιδεολογία-σκέψη). Η πραγματικότητα αντιστοιχεί στην αλήθεια ότι είμαστε πλάσματα της φύσης με σκοπό να ζήσουμε, να αναπαραχθούμε να δημιουργήσουμε και να είμαστε ελεύθεροι με εργαλείο τον πολιτισμό. Όποιος σταθεί μπροστά μας θα πρέπει να γκρεμιστεί. 

ΥΓ λόγω επικαιρότητας: Το φασιστοειδές με το όνομα Βορίδης είπε κάτι για την αλλοίωση της πραγματικότητας από τους κομμουνιστές, λόγω της ιδεολογικής τους ηγεμονίας. Μάλλον έχει ξεχάσει ότι αυτό είναι προνόμιο της δικιάς του μεταμοντέρνας, ιδεαλιστικής ψευδοσοφίας, η οποία θέλει να διαβάλει όλα τα επιτεύγματα του αιώνα των Φώτων και όλων των επαναστάσεων και εξεγέρσεων που ακολούθησαν με σκοπό η ανθρωπότητα να γυρίσει στον μεσαίωνα και στον αρχαίο κόσμο, δηλαδή σε καταστάσεις που δημιουργεί η κυβέρνηση ΝΔ – ΠΑΣΟΚ με δουλεία, φτώχεια, πείνα, αυταρχισμό κτλ. Όσο βέβαια για την ιδεολογική ηγεμονία στην ΕΡΤ και στην ΠΟΣΠΕΡΤ όλοι καταλαβαίνουμε ότι, δυστυχώς, οι δημοσιογράφοι είναι πιο κοντά στη δικιά του φιλοσοφία (στον ιδεαλισμό, μάλλον ασυνείδητα για τις συνέπειες) παρά στην κομμουνιστική. Διαφορετικά ο Σαμαράς δεν θα είχε απλά ζαλιστεί….

Γράφει ο Γιώργος Πάσογλου

Κάθε νέα ανάρτηση στο email σας